EMEKLİLİKTE YAŞA TAKILANLAR (EYT)

Kamuoyunda Emeklilikte Yaşa Takılanlar Olarak Bilinen (EYT); sigorta başlangıç tarihi 8 Eylül 1999’dan önce olanları ve emekli olmak için gereken prim günü ve sigortalılık süresi şartını sağlamış olsa dahi yaşından dolayı emekli olamayanları kapsar.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanınca yapılan açıklamalara göre, Emeklilik için 8 Eylül 1999 öncesindeki emeklilik şartlarının aranacağı, bu çerçevede 4/a (Hizmet Akdi ile Çalışanlar) kapsamında gereken şartları yerine getirenlerin 5000 prim gün sayısı, kadınlarda 20 yıl, erkeklerde 25 yıl sigortalılık süresini yerine getirmiş olanların yaş şartı aranmadan emekli olabileceği,

8 Eylül 1999 öncesindeki diğer emeklilik şartı olan; Kadınlarda 50, Erkeklerde 55 yaş ve 15 yıl sigortalılık süresi ile 3600 prim gün sayısını yerine getirenlerinde emekli olabileceği anlaşılmaktadır.

4/b (Kendi Adına ve Hesabına Bağımsız Çalışanlar ile Köy ve Mahalle Muhtarları), 4/c (Emekli Sandığı) kapsamında gereken şartları yerine getirenlerin kadınlarda 7200 prim günü ve 20 yıl, erkeklerde 9000 prim günü ve 25 yıl sigortalılık süresini yerine getirmiş olanların yaş şartı aranmadan, emekli olabileceği,

8 Eylül 1999 öncesindeki diğer emeklilik şartı olan; Kadınlarda 50, Erkeklerde 55 yaş ve 15 yıl sigortalılık süresi ile 5400 prim gün sayısını yerine getirenlerinde emekli olabileceği anlaşılmaktadır.

Askerlik borçlanması ile EYT kapsamına girilip girilemeyeceği, kişinin ilk sigortalılık başlangıç tarihine, askerlik hizmetinin ilk sigortalılık başlangıç tarihinden önce yapılıp yapılmadığına ve kaç ay borçlanma yapılacağına göre değişmektedir.

Yukarıdaki tespit çerçevesinde yapılan değerlendirmede, ilk sigortalılık başlangıcından önceki askerlik hizmetinin borçlanılması durumunda, ilk sigortalılık başlangıç tarihinden itibaren borçlanılan süre kadar geriye gidildiğinde bulunacak tarih 8 Eylül 1999 ve öncesine gidiyorsa prim gün sayısı ve sigortalılık süresi şartını yerine getirerek EYT kapsamında emekli olmak mümkün olabilecektir. (İlk sigortalılığı 4/c Emekli Sandığı kapsamında olanların ilk sigortalılık tarihleri Askerlik borçlanması ile geriye gitmez, ancak prim gün sayısına dahil edilir.)

Doğum borçlanması Kadınların ilk defa sigortalı olduktan sonra doğum yapmaları halinde üç çocuğa kadar ve her bir çocuk için çalışmadıkları iki yaşına girene kadarki süre kadar borçlanabilirler.

Emeklilikte hizmet başlangıcı ve süresi 18 yaşının doldurulduğu günden itibaren hesaplanmaktadır.

18 yaşını 8 Eylül 1999 ve sonrası bir tarihte dolduranlar eğer 18 yaşını doldurmadan 8 Eylül 1999 öncesi bir tarihte uzun vadeli sigorta kollarına tabi   prim ödeme günü varsa EYT kapsamında sayılacaklardır.

EYT kapsamında iş sözleşmesini feshedecek olan işçinin ihbar süresine uyma zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenle de işçi ihbar tazminatına da hak kazanamamaktadır.

EYT kapsamında iş sözleşmesini feshedecek olan işçinin Emekliliği hak ettiğine dair SGK dan yazı getirmesi halinde bir yıldan fazla çalışması olması halinde kıdem tazminatı almaya hak kazanacaktır.

Çıkarılacak yasada aksine bir düzenleme yapılmaması durumunda, EYT kapsamında emekli olacak olan kişiler işverenin de kabul etmesi durumunda aynı veya farklı bir işlerinde Sosyal Güvenlik Destek Primine (SGDP) tabi olarak çalışabilecektir.

Yukarıdaki değerlendirmeler 28/12/2022 tarihinde Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) hakkında açıklamaları ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanınca yapılan açıklamalar göz önünde bulundurularak yapılmış olup, Söz konusu düzenleme henüz yasalaşma sürecini tamamlamadığı için Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan açıklamalara ve yasalaşma süresi sonrası kanunun resmi gazetede yayınlanmasını müteakip hareket edilmesi sürecin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini sağlayacaktır.